امروز : 4 تير 1397 - 10:16 |بسم الله الرحمن الرحیم"اللَّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن صَلَواتُکَ علَیهِ و عَلی آبائِهِ فِي هَذِهِ السَّاعَةِ وَفِي كُلِّ سَاعَةٍ وَلِيّاً وَ حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِيلًا وَ عَيْناً حَتَّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتعَهُ فِيهَا طَوِيلا"
مقاله:نقش جوانان در فرهنگ سازی و ترویج اقتصاد مقاومتی
لینک ثابت       تعداد بازدید : 705 بار       تاریخ انتشار : 11 ارديبهشت 1396 ساعت 10:16

مقاله/نقش جوانان در فرهنگ سازی و ترویج اقتصاد مقاومتی

زهرا یارمرادی دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه لرستان-عضو مجمع مشورتی جوانان

ابوذر علیزاده فارغ التحصیل کارشناسی ارشد گیاهان دارویی

چکیده:

اقتصاد مقاومتی یعنی تشخیص حوزه های فشار ( در شرایط کنونی تحریم) و متاقبا تلاش برای کنترل و بی­اثر کردن و در شرایط آرمانی تبدیل چنین فشارهایی به فرصت، که قطعا باور و مشارکت همگانی بخصوص جوانان و اعمال مدیریت عقلانی و مدبرانه پیش شرط و الزام چنین موضوعی است. اقتصاد مقاومتی کاهش وابستگی­ها و تاکید روی مزیت­های تولید داخل و تلاش برای خوداتکایی است.

کشور ایران به واسطه داشتن جمعتی جوان و توانا یکی از کشورهای دارای ظرفیت های بالقوه در زمینه­های فراوانی می­باشد که لازم است این ظرفیت ها بالفعل شوند. یکی از زمینه های که میتوان از جوانان استفاده شود بحث اقتصاد است.

کلید واژه: اقتصاد مقاومتی، جوان، مقام معظم رهبری، ایران

1- مقدمه:

اقتصاد ایران ، در حال گذر از یک اقتصاد دولتی به یک اقتصاد مردمی، نیازمند هماهنگی جامعه با تحولات اقتصادی است. از یک سو جامعه با تحولات اقتصادی دچار تحولات اجتماعی می­شود و از طرف دیگر سو، موفقیت تحولات اقتصادی، در گرو همگامی جامعه با تحولات و پذیرش الزامات دوران گذار و ساختار جدید می­باشد (سیدی، 1389). داشتن نیروی عظیمی از جوانان، ویژگی مهم کشور اسلامی ماست. دشمن در صدد آن است تا این "فرصت" مغتنم و تاریخی را به "مسئله ی" برای نظام تبدیل کند. تحقق ایرانی توسعه یافته، گامی جدی؛ عملی و اساسی برای خنثی کردن این توطئه است و فرصتی برای شناسایی و بالقوه سازی توان انرژی نسل جوان در گشودن گره های جدید فراهم آورده است. حاکمیت تفکر بسیجی بر فضای کاری کشور، می­تواند به میزان قابل توجهی از هزینه های بانی و تبعی اقدامات بکاهد. ویژگی تفکر بسیجی و جوان آن است که دشوارترین کارها را در کوتاه­ترین زمان و کمترین هزینه با انجام رساند. چرا که تفکر بسیجی ه ابتکار، خلاقیت و نوآوری می­اندیشد و از اسیر شدن در دام تکرار، یکنواختی و تقلید و از الگوهای بیگانه به درو است (آزاد ارمکی، 1376).

اصطلاح اقتصاد مقاومتی (Resistive economy) برای اولین بار در ایران در سال 1389 از سوی مقام معظم رهبری در دیدار با جمعی از کارافرینان کشور مطرح شد و پس از آن نیز در سخنرانیهای متعددی مورد تاکید ایشان قرار گرفت. اقتصاد مقاومتی آمادگی و مقاومت در برابر توطئه ها و برنامه های کشورهای دیگر است در شرایطی که تجارت و تعاملات بین الملل برای آن کشور مجاز نمی­باشد. بر این اساس اقتصاد مقاومتی، تنها ثبدیل کننده تهدید تحریم به فرصت خواهد بود. در خصوص اقتصاد مقاومتی نظرات و تعاریف مختلفی وجود دارد که هریک بر جنبه­ای تاکید دارند، که در این میان بر نظرات رهبر معظم تاکید می­گردد. به نظر رهبر معطم انقلاب معنای اقتصاد مقاومتی آن است که کشور اقتصادی داشته باشد که هم روند رو به رشد اقتصادی در آن محفوظ بماند و هم آسیب­پذیری را کاهش دهد. یعنی اقتصادی به نحوی باشد که در مقابل ترفندهای دشمنان که همیشگی و به شگل های مختلف خواهد بود، کمتر آسیب ببیند و اختلال پیدا کند (بیانات رهبری، 1391).

رهبر معظم انقلاب اسلامی استفاده از همه ظرفیت­های بخش­های دولتی و غیر دولتی، اهتمام جدی به حل مشکلات مردم، مبارزه با مفاسد اقتصادی، حمایت از تولید ملی و مبارزه با اسراف را از لوازم اقتصاد مقاومتی دانستند. ایشان فرمودند: کشور در حال پیشرفت است و هیچ بن بست و مشکل برطرف نشدنی در حرکت روبه جلو ملت ایران وجود ندارد. ملت ایران مصمم است که با همت و اراده، خود را به نقطه مورد نظر برساند. ملت ایران در وسط میدان است و مشکلات و فشارها، کوچکتر از تصمیم، اراده و ارمان­های این ملت است، اقتصاد مقاومتی یک شعار نیست، بلکه یک واقعیتی است که باید محقق شود (8/5/91).

تراب زاده و همکاران (1391) با تحلیل سخنان مقام معظم رهبری و با بهره گیری از روش نظریه پردازی داده بنیاد، مدل مفهومی سخنان ایشان پیرامون ابعاد، ویژگی­ها و الزامات اقتصاد مقاومتی را استخراج نمودند. از نگاه مقام معظم رهبری، اقتصاد مقاومتی اهداف اقتصادی مهم­ترین عنصر در جهت­دهی فعالیت­ها می­باشند و کلیه عوامل اقتصادی باید در راستای تحقیق این اهداف حرکت کنند. تحقق عدالت اجتماعی، کسب اقتدار بین المللی و بقای کشور، اثبات عملی کارآمد نظام دینی و اسلامی، مرجعیت بین المللی و ... مهم ترین اهداف در اقتصاد مقاومتی به شمار می روند. كسب موفقیت در این اهداف علاوه بر این كه به صورت مستقیم تحت تأثیر بازنگری در نظام اولویت گذاری و نیز سیستم مدیریت اقتصادی است، به صورت غیر مستقیم و به شدت تحت تأثیر زیرساخت هایی است كه باید قبل از برنامه ریزی به آ نها توجه داشت. این زیرساخت ها لزوماً به بخش اقتصاد بازنم یگردند و حتی جنبه فرهنگی و سیاسی دارند. اما به علت تأثیر فراوانی كه بر بخش اقتصاد كشور دارند، حائز اهمیت هستند. از سوی دیگر باید توجه داشت كه تحقق اهداف اقتصادی كه اهدافی بلند مدت هستند، نیازمند دكترین ها و راهبردهای كلانی م یباشند كه چتر فكری خود را بر فرایند تحقق هدف قرار داده و نحوه تحقق آن را در چارچوبی خاص پیش برند. قطع وابستگی به نفت، جنگ نامتقارن اقتصادی و ... ازجمله این دكترین ها می باشند.

2- جوان و تحقق اقتصاد مقاومتی:

در جهت تحقق اقتصاد مقاومتی باید نقش­ها را مورد بررسی قرار داد و برای هر نقش نسخه های خاص خود را تجویز کرد. در میان اقشار مختلف، قشر جوان به دلیل آرمان گرایی، شجاعت، توان و انگیزه بالا از اهمیت ویژه برخوردار است. این قشر تاکنون نیز بار اصلی پیشرفت­ها و موفقیت­ها نظام را بر دوش کشیده است. پیروزی انقلاب اسلامی، جنگ تحمیلی، موفقیت­های علمی و صنعتی کشور و ده­ها موفقیت دیگر همگی با میدان­داری جوانان مومن و انقلابی انجام شده است و با ایفای نقش به جای موقع این نسل می­تواند این عرصه از انقلاب را هم به موفقیت رساند در زیر می­توان به نقش جوانان در تحقق اقتصاد مقاومتی اشاره کرد:

2-1- عرضه مطالبه گری:

این اقدامات بیشتر متوجه فعالان جوان رسانه­ای و اعضای تشکل های دانشجویی و نهادهایی از این دست می­شود و انتظار می­رود که در قالب اقدامات مطالبه گرانه وظایف مسئولان به آن ها یادآوری و به طور مستمر پیگیری شود. فراهم کردن شرایط رونق تولید، کاهش خام فروشی، مبارزه با فساد، اهتمام به خودکفایی در محصولات اساسی کشاورزی، شفافیت اطلاعات، اصلاح نظام مالیاتی، اصلاح نظام پولی و بانکی و هدایت نقدینگی به سمت تولید از جمله مهم ترین اقداماتی است که رهبر معظم انقلاب اجرای آن را از مسولان خواسته و مطالبه گری جوانان می­تواند روند تحقق آن­ها را تسریع کند.

2-2- عرصه فرهنگ سازی:

ا اقدامات عرضه فرهنگ سازی بیشتر ناظر به تلاش برای تغییر نگرش و رفتار بدنه عمومی جامعه است. با توجه به وجود مجموعه­های فراوان خودجوش مردمی جوان در سراسر کشور، نقش جوانان در این عرصه هم پررنگ است. موفقیت هر جوان در فرهنگ سازی در جامعه اطراف خود (خانواده، کلاس درس، مسجد، محله و ...) در نهایت به اصلاح فرهنگ عمومی کشور منجر می­شود. در این بخش اهتمام به گزارش های فرهنگی زیر حائز اهمیت است:

ü اصلاح الگوی مصرف

ü مبارزه با تجمل گرایی و اشرافی­گری

ü فرهنگ مصرف داخلی

ü مبارزه با فرهنگ امید داخلی

ü آشناسازی مردم با ریشه مسائل اقتصادی

ü فرهنگ کار و تلاش و مولد بودن

2-3- عرصه اقدام و عمل مستقیم:

سومین عرصه حضور نسل جوان انقلابی، عرصه اقدام و عمل مستقیم در اقتصاد کشور است. به عبارتی دیگر یک روش ایفای نقش­پذیری مسولیت اقدامات عملی در کشور و به ثمر رساندن آن­ها توسط جوانان است. در زیر به نقش جوانان در این عرصه اشاره شده می­شود:

ü تولید راه حل برای مسائل اقتصادی کشور

ü مشارکت فعالانه در پیشرفت علمی

ü اهتمام به کارآفرینی به ویژه در صنایع دانش بنیان

ü تقویت و هدفمند­سازی اردو­های جهادی

ü مسولیت پذیری و وجدان کاری در عملکرد شخصی

ü پاپبندی علمی به مصرف کالای داخلی

3- نتیجه گیری و پیشنهادات:

اقتصاد مقاومتی اصلی­ترین گفتمانی است که رهبر معظم انقلاب در سال­های اخیر از آن به عنوان راهکار کلیدی مقابله با جنگ تمام عیار اقتصادی دشمن یاد کرده اند. همچون هر جنگ دیگری پیروزی در جنگ اقتصادی صرفا با تکیه بر عناصر خط مقدم جنگ انجام نمی­شود. پیروزی در جنگ علاوه بر مبارزه در خط مقدم مستلزم ایفای نقش عناصر تبلیغات، پشتیبانی، اطلاعات و امثال آن است و با این عینک همانطور که در هشت سال دفاع مقدس همه احاد ملت ایران متناسب با جایگاه خود در جنگ مشارکت داشتند، در جنگ اقتصادی نیز عرصه مجاهدت برای همه احاد ملت ایران باز است. در این میان نقش جوانان متناسب با شرایط و حضور آنها در عرصه های مهم همچون دانشگاه و صنعت می­تواند پررنگ تر باشد و می تواند با نوع­آوری، کارآفرینی و خلاقیت در بحث ایجاد فرصت برای کار و تولید ملی موثر و کارآمد باشند.

در اين مقاله، اقتصاد مقاومتي به عنوان يك فرهنگ اقتصادي مبتني بر مردم در نظر گرفته شد كه عملياتي شدن آن گرچه به طراحي مدل هاي اقتصادي علمي نيازمند بوده و مستلزم مديريت هوشمند و به روز است، اما از طرفي نيازمند استفاده از سرماي ههاي اجتماعي و فرهنگي كشور و نهادينه ساختن نوعي سبك زندگي است كه با الزامات اقتصاد مقاومتي متناسب است.

منابع:

1- آزاد اراملکی، تقی. 1376، تاملی جامعه شناختی در بررسی ویژگی­های فرهنگ بسیج، فصلنامه علمی پژوهشی بسیج، ش 15.

2- بیانات مقام معظم رهبری در دیدار رئیس جمهوری و اعضای هئیت دولت (1391).

3- تراب­زاده، سجادیه، سمعیی­نسب 1391، بررسی ابعاد و مولفه های اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در اندیشه های حضرت آیت ا... خامنه ای، فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی، شماره 32.

4- سیدی، محمدرضا. 1389، الزامات و راهبردهای بسیج در توسعه کارآفرینی بر اساس ماتریس، همایش ملی بسیج، توسعه اشتغال و کارآفرینی، تهران مرکز تحقیقات بسیج.

هر گونه کپی برداری بدون ذکر منبع مجاز نمی باشد.

تاریخ انتشار1396/2/11